Jesienią 1944 roku rozpoczęły się przesiedlenia Polaków z terenów wschodnich Rzeczypospolitej za nową granicę na Bugu, na tzw. Ziemie Odzyskane a na wschód – polskich Ukraińców i Białorusinów. Kresowiacy musieli odejść z ziem zamieszkanych przez nich od wielu stuleci, z którymi związani byli mocnymi więzami uczuciowymi i historycznymi. Ogromna większość przybyła na nowe tereny osiedlenia wbrew własnej woli, w warunkach realnego przymusu. 13 grudnia odbyło się
uroczyste podsumowanie projektu „Polacy z Kresów Wschodnich na Ziemi
Dzierżoniowskiej” realizowanego przez Fundację Forum Dialogu Między
Kulturami we współpracy ze Stowarzyszeniem Kresowian w Dzierżoniowie, Muzeum
Miejskim Dzierżoniowa, Dzierżoniowskim Ośrodkiem Kultury i Miejsko-Powiatową
Biblioteką Publiczną w Dzierżoniowie.
Do współpracy projektowej zostali zaproszeni
kresowiacy oraz młodzież I Liceum Ogólnokształcącego w Dzierżoniowie, która
wzięła udział w warsztatach przygotowujących do pracy z ustnymi wspomnieniami i
podjęła się zadania prowadzenia wywiadów. W ramach projektu nagrano relacje
świadków historii, pozyskiwano i zdigitalizowano stare fotografie i dokumenty
dokumentujące losy seniorów i ich rodzin. „Przesiedleńcy musieli nieraz po kilka
tygodni czekać na stacjach kolejowych na odejście pociągu, często bez możliwości
ugotowania jedzenia, schronienia się przed deszczem czy zimnem, ciągle narażeni
na rabunki. System taki – podobnie jak sama rejestracja – otwierał szerokie pole
dla korupcji. Łapówki należało zapłacić za samo wejście do pociągu, jego
ruszenie ze stacji początkowej, potem zaś z każdego przystanku, zwłaszcza
z wielodniowego nieraz postoju na granicy" - wspominają Kresowiacy. Efektem
przedsięwzięcia jest rozbudowana i wyposażona w nowe funkcje strona tematyczna –
Kresowe Archiwum, udostępniona w ramach serwisu Cyfrowe Archiwum Dzierżoniowa,
które gromadzi świadectwa historii mówionej, a także archiwalia związane z
historią mieszkańców ziemi dzierżoniowskiej. Projektem kieruje dr Beata
Hebzda-Sołogub. Podczas podsumowania projektu zaprezentowano pamiątkowy film ze
wspomnieniami Kresowian oraz zaprezentowano album autorstwa Beaty Hebzdy-Sołogub
„Polacy z Kresów Wschodnich na Ziemi Dzierżoniowskiej". Krzysztof Hebzda
zaprezentował i omówił sposób korzystania z serwisu internetowego Cyfrowego
Archiwum Dzierżoniowa (http://dzierzoniowskiearchiwum.pl/).
Na szczególne podziękowania zasłużyła młodzież z I Liceum Ogólnokształcącego w
Dzierżoniowie, która podczas wakacji przeprowadziła wywiady z Kresowianami -
mieszkańcami ziemi dzierżoniowskiej.
Uroczystość podsumowująca projekt, która odbyła się w Muzeum, zgromadziła przede
wszystkim Kresowian i seniorów, młodzież, przedstawicieli samorządu lokalnego i
lokalnych mediów. W wydarzeniu uczestniczyli: zastępca burmistrza - Dorota
Pieszczuch, wiceprzewodniczący Rady Miejskiej - Roman Kowalczyk, skarbnik miasta
- Marzenna Lasota-Darowska, sekretarz miasta – Anna Grochowina oraz prezes
Stowarzyszenia Kresowian - Florian Kuriata.
Zadanie uzyskało dofinansowanie ze środków Narodowego Instytutu Wolności w
Warszawie w ramach programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich oraz ze środków
Gminy Miejskiej Dzierżoniów.
Kazimierz M. Janeczko, Klub GP Dzierżoniów II. |